دشت کویر آفتاب سوزان و درخشان و آسمان تابنده ای دارد که طبع عاشقانه می پروراند  پرتو زرین این آفتاب مخصوصاً در مرکز این کویر بیشتر درخشندگی دارد زیرا لطافت هوابا فروزندگی آفتاب همراه است . در دامنه کوه های مصفا و حاصلخیز ودر کنار دره های عمیق با سنگ آب های پر آب و درختان وحشی یک روستای ایرانی مدت ها است که اسیر شادمانی زمانی قرین اندوه و تاراج باغبان بوده است . این روستا چون دختری گلچهره ، بساط رنگارنگ کوچه های با صفا و بنا های رنگین شرقی خود را در زیر آسمان و آفتاب طلایی کویری گسترانده و هزاران سال است که زیر هوای الماس گون کویر طنازی می کند.

ایراج روستایی است که اولین نژاد ایرانی در نخستین روزهای تمدن خود بنا کرده است و همواره سدی در برابر تاخت وتاز وحشیان بوده است و هنوز زخم های آن نامردان بر پیکره آن نمایان است اما هرگز کمر خم نکرده است ، هنوز دیوارهای سنگی و ستون های بر افراشته آن بر فراز آن تپه قدیمی آشکار است .
آن خانه های خشتی و گلی و سقف های طاقدیسی که معماران آن را با قلم زرنگار و سلیقه دلنواز خود زینت داده و شاهکار های بسیاری از روح زنده ایرانی بودن را در روستای طرب انگیز ایراج که اقتدار آسمان کویر و بزرگی آفتاب ایران را آشکار می سازد به نمایش گذاشته اند .

این روستا با چشمه هایی از آب زمزم و کوثر و درختانی از طوبی و سدره بهشتی و هوای ملایم ولطیف بهاری هیچ مناسبتی با آسمان زنگارگون و بوی نفت که نشان از قیافه در هم و گرفته شهر است ندارد .
صبح ها هنگام سپیده دم و ظهر ها در موقع تابش شدید آفتاب و عصر ها هنگامی که روز دیگر آماده رفتن شده است و جای خود را به شب می سپارد بانگ ملایم  و زیبای مؤذن و آواز عاشقانه او سال ها است که طنین انداز روستا است .
آسمان نیلی ایراج مدت ها است که قبا های بلند و کلاهای نمدی و قیافه های جدی ولی بشاش مردان با وقار و گیسوان سیاه رنگ دخترک ها و چادر های گل دار و چهار قد های سپید زنان را که طاق ابروهای آنان مثال کمان آرش از گوشه چهار قد نمایان است می بیند .
ایراج روستایی است با وفا که هرگز عهد خود را با دلداده خود نشکسته است و هیچ یک از دلنوازی های خود را از دست نداده است و همیشه با آغوشی از گل و لبخند میهمانان خود را به آغوش می کشد.

از " ایراج " در متون قرون سوم و چهارم هجری با نام " ارا " و " ارابه " یاد شده است و مردمان خوری به آن " ایرا " می گویند.ایراج دارای قلعه ای قدیمی است که بر روی ارتفاعی در روستا واقع شده و در سال 1327 هجری قمری در درگیری بین قوای دولتی با " رمضان خان باصری " بخشی از آن آسیب دید.رمضان خان در سال 1336 هجری قمری از فارس وارد خور و بیابانک شده بود.از دیگر آثار تاریخی ایراج می توان به " سرو کهن " اشاره کرد که دارای ارتفاعی بیش از 50 متر و عمری حدود یک هزار سال است .
" بقعه خضرنبی " نیز یکی دیگر از آثار تاریخی این منطقه است .

 

تاریخچه منک

" منک " مزرعه ای است نسبتاً بزرگ که در 10 کیلو متری جنوب روستای ایراج ( از توابع بخش خور و بیابانک ، شهرستان نایین ، استان اصفهان ) واقع شده است .
این مزرعه از شمال به کوه بلند و زیبای سلیمان و از جنوب به کوه صوفه و از غرب به مزرعه بهین و از شرق به مزرعه دادکین خنج منتهی می شود . این منطقه کاملاً کوهستانی است که دنباله سلسله جبال زاگرس مرکزی ایران  می باشد .
،.
در مسیر جاده ایراج به منک بعد از رودخانه سوهانو جاده به دو قسمت تقسیم می شود که یک قسمت به معدن گچ می رود و قسمتی دیگر به منک منتهی می شود . این معدن با ذخیره گچ فراوان و طی آزمایشاتی که بر روی خاک آن صورت گرفته دارای بهترین گچ با درصد ناخالصی کم می باشد که گچ آن به کارخانه پخت گچ  "گولار"  منتقل و مورد استفاده قرار می گیرد .

با ورود به مزرعه منک می توان به سرچشمه آب رفت و از آب گوارا و شیرین آن نوشید وساعاتی را در کنار این چشمه و استخر زیبا و درختان اطراف آن گذراند و از زیبایی طبیعت و کوه های سر به فلک کشیده آنجا و نغمه پرندگان لذت برد  .
محل استراحت در این مزرعه تلّار ( = آلاچیق ) می باشد که در کنار آن آتش  و چای آتشی همیشه مهیا است . اگر در تابستان به این مزرعه رهسپار شوی می توان از میوه های گوناگون آن نظیر زرد آلو ، سیب گلاب  ، انار ، توت ، آلبالو ، گردو ، بادام ، انجیر ، گلابی، هلو ، انگور و انواع صیفی جات ، سبزی و حبوبات استفاده کرد .
اتاق ها در این مزرعه از سنگ وگل ساخته شده و دارای در های قدیمی چوبی می باشد  و همچنین مسجدی در این مکان می باشد که توسط حاج محمد حسن مؤبد تأسیس شده است و کف اتاق ها و مسجد با زیلو هایی فرش شده که توسط حاج محمد حسن مؤبد و همسر ایشان  بافته شده است.
از دیگر دیدنی های منک ، غار صوفه می باشد . این غار در بالای کوهی به همین نام قرار گرفته است . هرچند بالا رفتن از این کوه کمی دشوار می نماید ، ولی وقتی وارد این غار می شوی چشم اندازی بسیار زیبا دارد که از آنجا می توان صدها کیلومتر مناطق دوردست  روبروی غار را دید . از عجایب این غار، ارتفاع دهانه آن می باشد که به بیش از 20 متر می رسد و در بالاترین ارتفاع آن یک درخت انجیر روییده است  . هر چه به انتها ی غار می رویم از ارتفاع آن کاسته می شود تا جایی که به 10 سانتیمتر می رسد و همچنین طول غار بیش از    50 متر می باشد  که انتهای آن بسیار مرطوب است  ونوعی گل وجود دارد که به هیچ عنوان آب از آن عبور نمی کند .در این غار پروانه های بزرگ و زیبایی زندگی می کنند که تعداد آنها به هزاران عدد می رسد  . همچنین در اطراف غار معدن  سنگ باریت وجود دارد .
این مزرعه  برق کشی نمی باشد که وسیله روشنایی در شب ها چراغ فانوس می باشد و غذا نیز به وسیله  آتش  تهیه می شود .

همچنین از عجایب این مزرعه این است که از آبان ماه خورشید ساعت 9 صبح  نمایان می شود و ساعت 3 بعد از ظهر پنهان می گردد  و به تدریج در آذر و دی ماه  تقریباً آفتاب برای لحظاتی به این مزرعه می تابد  . در فصل زمستان این مزرعه پوشیده از برف و یخ می باشد و رفتن به آنجا نیز مشکل است  . شب های منک  حتی در تابستان سرد می باشد و بدون پتو و لحاف نمی توان شب را سپری کرد . ساعت خواب در منک یک ساعت پس از اذان مغرب و ساعت بیداری هنگا م اذان صبح می باشد . نا گفته نماند که در منک ندای ملکوتی اذان دقیقا در وقت شرعی و بدون استفاده از ساعت توسط حاج محمد حسن مؤبد طنین انداز می گردد . همچنین در شب های چهارشنبه و جمعه هر هفته دعای توسل و کمیل و همچنین مراسم روضه خوانی توسط حاج محمد حسن مؤبد برگزار می شود .
از دیگر زیبایی های این مزرعه ، شب های بسیار پر ستاره آن می باشد که تمامی صور فلکی قابل مشاهده است.
یکی دیگر از قسمت های دیدنی منک " گدار بالا " می باشد که در مشرق منک واقع شده و گردنه ای است مرتفع که همیشه در آنجا باد نسبتاً تندی می وزد ودر تابستان  نشستن بر فراز این گدار بسیار لذت بخش می باشد و چشم انداز بسیار زیبایی نیز دارد . این گدار محل عبور حیواناتی از قبیل قوچ و کل می باشد .
از محل های دیدنی دیگر منک ، سیلوی کوچکی است در دل کوه که" کندو" نام دارد . ظرفیت این کندو در حدود 200 کیلو گرم غلات است . در زمان های قدیم که راهزنان به ده ها و مزارع منطقه حمله می کردند، اهالی منک به اندازه چند ماه آذوقه خود را در این کندو پنهان می نمودند و جالب این جاست که این کندو آنچنان به رنگ صخره های اطراف آن ساخته شده که تا فاصله 5 متری ، قابل تشخیص نیست . 

پوشش گیاهی طبیعت اطراف منک درختانی از قبیل بنه ، بادام کوهی و انجیر کوهی و همچنین بوته هایی از جمله ترخ ، قیچ ، پرشم ، چزه ، علیجان ، انگور شغال ، ریش قاضی ، اسفند و نیز گیاهان دارویی ومعطر مانند زیره، تخمه صحرایی ، آویشن ، تخمه شربتی ، اسطو خودوس ،پونه ،خاکشیر،رازیانه، بو مادران و شیرین بیان می باشد .
حیواناتی که در طبیعت منک یافت می شوند شامل بز کوهی ، کل ، قوچ ، میش ، کبک ، تیهو ، بلبل کوهستان ، مار ، سیاه دم  ،  گنجشک ، هد هد ، کلاغ ، زاغ ، جغد ، مرغ حق ، شغال ، روباه ، یوز و سیاه گوش می باشد .

 

غار صوفه ایراج غاری پر از پروانه های زیبا

 

، غار صوفه . این غار در بالای کوهی به همین نام قرار گرفته است . هرچند بالا رفتن از این کوه کمی دشوار می نماید ، ولی وقتی وارد این غار می شوی چشم اندازی بسیار زیبا دارد که از آنجا می توان صدها کیلومتر مناطق دوردست  روبروی غار را دید . از عجایب این غار، ارتفاع دهانه آن می باشد که به بیش از 20 متر می رسد و در بالاترین ارتفاع آن یک درخت انجیر روییده است  . هر چه به انتها ی غار می رویم از ارتفاع آن کاسته می شود تا جایی که به 10 سانتیمتر می رسد و همچنین طول غار بیش از    50 متر می باشد  که انتهای آن بسیار مرطوب است  ونوعی گل وجود دارد که به هیچ عنوان آب از آن عبور نمی کند .در این غار پروانه های بزرگ و زیبایی زندگی می کنند که تعداد آنها به هزاران عدد می رسد  . همچنین در اطراف غار معدن  سنگ باریت وجود دارد .
از دیگر زیبایی های این مزرعه ، شب های بسیار پر ستاره آن می باشد که تمامی صور فلکی قابل مشاهده است.

برچسب‌ها: روستاشناسی

 

اَنارَک، یکی از بخش‌های شهرستان نائین است که در شرق استان اصفهان در دل کویر واقع شده‌است.

تاریخ این شهر در زمان ساسانیان برمیگردد، واحه‌ای بر سر راه معدن سرب و نقره نخلک بوده‌است.

دوره‌های پس از آن (در زمان حال)، یعنی در زمانی که دیگر معدن نخلک به معادن متروک بدل گشته بود، انارک یک شهر ارتباطی بین جنوب و مرکز به شمال ایران بشمار می‌آید، خط سیری که از نائین شروع و به انارک، خور , طبس و سپس مشهد منتهی می‌شو. بنای اولین خشت انارک را به اعتبار سخنی منقول، به زمان شاه عباس منسوب می‌دارند.

تنها سند معتبر راجع به ساخت و سازهای انارک، نامه میرزا تقی خان امیرکبیر مبنی بر پرداخت وجهی برای ساخت قلعه‌ای به منظور تأمین امنیت محل از دستبرد راهزنان خطاب به کدخدایان انارک می‌باشد.

 

بقایای برج و بارو، در و دروازه، کوچه و پس‌کوچه‌های باریک و پرپیچ و خم این شهر نشان از اندیشة امنیتی- دفاعی در ساخت بافت شهر دارد. این مجموعه شامل کاروانسرا، مسجد جامع، حمام، حسینیه و خانه‌های مسکونی است که هریک با بهره گیری از معماری سنتی ساخته شده‌اند.

کالبد قدیمی انارک، شامل هفت محله‌است که بر اساس وضعیت طبقاتی، موقعیت مکانی و کاربری محلات نامگذاری شده‌است و شامل محلات بیابانک، بیک‌علی، حصار، عرب‌ها، سراب، قافله‌گاه و جوباره می‌گردد.

بادگیرهای بلند، صفه‌های رسمی بندی‌ها و تزئین‌های آجرکاری, فضاهای داخلی و خارجیِ بناها را مزین نموده‌اند

 

برچسب‌ها: روستاشناسی

 

 

دریاچه نمک خور واقع در موقعیت جغرافیایی 15/55 درجه تا 15/56 درجه شرقی و 30/33 تا 30/34 درجه شمالی بزرگترین دریاچه فصلی نمک جهان (پلایا) می باشد . این دریاچه در قسمت مرکزی تا جنوبی کویر مرکزی ایران گسترش دارد . ارتفاع این دریاچه از سطح آبهای آزاد به طور متوسط 707 متر می باشد. و جزو کم ارتفاعترین نقاط در فلات ایران محسوب می شود .عمق نمک در این دریاچه بر خلاف سایر دریاچه های نمک مشابه در فلات مرکزی ایران بسیار نازک بوده که از 5 سانتیمتر تا 10 متر متغیر است . علت این تفاوت حرکت دائمی سفره های آبهای شور زیرزمینی و لجن های سیاه لایه های زیرین می باشد که از شکل گیری و تراکم پلتفرمهای نمکی جلوگیری میکند (کتاب کویرهای ایران). زمینهای اطراف این دریاچه در مناطق غربی , شرقی و شمالی بشدت باتلاقی با درصد چسبندگی زیاد و در مناطق جنوبی به صورت زمینهای پف کرده می باشد .

آب و هوای منطقه بسیار گرم و خشک و میزان ریزش باران در دریاچه به صورت میانگین 20 میلیمتر در سال می باشد . در هنگام بارش و ورود سیلابهای زمینهای اطراف به دریاچه سطحی از آب سطح دریاچه را فرا می گیرد .هرز آبهای ورودی به دلیل شوری کویرهای اطراف اشباع از نمک هستند و به دلیل گرمی بالای هوا به سرعت تبخیر شده نمک خود را در دریاچه باقی می گذارند . دمای هوا در گرمترین زمان به 55 درجه و در سرد ترین زمان (شب) به 25 درجه می رسد . میزان رطوبت هوا در فصول گرم در حدود بسیار ناچیزی کاهش می یابد . اختلاف زیاد درجه حرارت در روز و شب باعث شکسته شدن لایه نمک سطحی گشته و لایه های مرطوب زیرین از شکستهای ایجاد شده رطوبت خود را از دست می دهند که این عامل باعث شکل گیری چندضلعیهای نمکی (پلتفورم های نمکی) می گردد . همچنین حرکت لجنهای سیاه لایه های زیرین در این شکل گیری ها موثر است.

این کویر از دو چاله شمالی و جنوبی تشکیل شده که وسعت چاله جنوبی 3 برابر بزرگتر از چاله شمالی می باشد.ارتفاع از سطح دریا در چاله شمالی 15 متر بیش از چاله جنوبی می باشد. 20% سطح چاله شمالی را نمک سیاه تشکیل میدهد (کویر طبقه) در حالی که در چاله جنوبی این سطح تنها 5% می باشد. علت ایجاد اشکال تیز و انفجاری نمک سیاه در این منطقه به شرح زیر است. نمک سفید اشعه مادون قرمز خورشید را از خود عبور میدهد. بهترین سطح برای جذب این اشعه لجنهای سیاه رنگ لایه های زیرین است. این لجنها در اثر جذب این اشعه گرم می شوند و حالت انبساطی پیدا کرده و با فشاری که بر لایه های سطحی می آورند باعث شکسته شدن لایه های سطحی و خروج آنها از زمین به سطح کویر می شوند. این لجنهای سیاه پس از خشک شدن در اثر فرسایش بادی و باران اشکال تیز و برنده ای تشکیل میدهند که عملا حرکت خودرو و چهار پایان بر روی آنها را غیر ممکن می کند.

این دریاچه در فصول بارش به صورت مخلوطی از گل رس و نمک در می آید و در فصول خشک به صورت دریایی سفید از نمک تبدیل می شود . فشردگی نمک در لایه های زیرین رانندگی بر روی قسمتهایی از این دریاچه را بسیار سهل و آسان کرده است . در سالهای اخیر مطالعاتی جهت استخراج پتاس از این دریاچه صورت گرفته است که در صورت عملی شدن , این دریاچه را به بزرگترین معدن پتاس در جهان تبدیل خواهد کرد .

در سالهای اخیر و با رونق صنعت اکوتوریسم در ایران , قسمتهای جنوبی دریاچه مورد بازدید طبیعتگردان قرار می گیرد . در زمانهای گذشته جاده عروسان به حلوان از این دریاچه می گذشته که سون هدین کویرنورد بزرگ سویدی نیز در کتاب کویرهای ایران به آن اشاره کرده است ولی به دلیل اشاره بومی های منطقه به خطرناک بودن مسیر , از عبور صرفنظر می کند .

راه های ورود به منطقه : مسیر اول مسیر آسفالته شهرستان خور به طبس بعد از طی مسافت 50 کیلومتر به قسمت جنوبی دریاچه می رسد . به علت باتلاقی بودن زمینهای اطراف و گاه خود دریاچه مسیر دیگری پبشنهاد نمی گردد . در صورتای که قصد حرکت با خودرو بر روی دریاچه را دارید حتما از راهنمای محلی استفاده کنید

 

 

مرکز شهرستان خور و بیابانک از توابع استان اصفهان که دارای فرهنگ غنی و پر باری است. تاریخ شکل گیری آن بدرستی معلوم نیست ولی آنه از شواهد و قراین و دست نبشته‌های قدیمی استنباط می‌شود حد اقل تا قرن پنجم و ششم هجری می‌توان آثاری هر چند نا محسوس را مشاهده کرد. خور شرقی‌ترین نقطه استان اصفهان است و ارتفاع آن از سطح دریا ۸۴۵ متر است و با استان‌های خراسان و یزد و سمنان همسایه است .
خور در گویش زرتشتی همان فرشته نگهبان آفتاب است و البته به معنای خورشید و آفتاب هم بکار می‌رود .
ناصر خسرو در سال ۴۴۴ هجری در سفر نامه خود از بیاذه و گرمه )جرمق) نام برده است .وی مجموع آبادی‌های منطقه را ۱۲ مورد تخمین زده و از بیاذه )بیاضه ( به عنوان مرکز و یکی از پایگاه‌های اسماعیلیه نام برده است و از قلعه‌ای در بیاضه نام برده که هنوز آثارش موجود است .

 

بیابانک, نام متأخر ناحیه ای قدیمی در دشت کویر و نیز دهستانی به همین نام در استان اصفهان .
ناحیة بیابانک . ناحیه ای قدیمی (تقریبا برابر با بخش خور و بیابانک امروزی ) در حاشیة جنوبی دشت کویر * که در گذشته بر سر راه اصفهان (نایین ) به خراسان (نیشابور) قرار داشت . در اصل ناحیة بیابانک قسمتی از بیابان بزرگ و قدیمی است که در منابع عربی از آن به نام «مفازه » یاد شده است . بیابانک به عنوان یک اصطلاح جغرافیایی به معنای بیابان کوچک یا نیمة کویر است و این نام در منابع و مآخذ قبل از قرن دهم دیده نشده است (هدین ص 562 حکمت یغمائی ص 96 )

نشانه هایی از مسکونی بودن این منطقه پیش از اسلام وجود دارد از جمله آتشکده ای در نزدیکی مهرجان / مهرنجان . بعلاوه جندق در این منطقه به زندان انوشیروان معروف است و گنبدی قدیمی به نام «هشت درب » متعلق به دورة ساسانیان دارد .

برچسب‌ها: روستاشناسی

روستای مصر در 45 کیلومتری شرق شهرستان جندق و در 30 کیلومتری شمال شهرستان خور از توابع استان اصفهان قرار دارد . مو قعیت جغرافیایی روستا 04/34 شمالی و 47/54 شرقی   می باشد .
روستای مصر بدلیل قرار گرفتن در جنوب کویر بزرگ دارای آب و هوای گرم و خشک می باشد . جمعیت این روستا بر طبق آخرین سرشماری 120 نفر می باشد و مردم این روستا از طریق کشاورزی و دامداری امرار معاش می کنند . مهمترین محصولات این روستا زعفران و گندم می باشد . این روستا دارای دفتر مخابرات است و برق روستا از طریق ژنراتور دیزلی تامین می شود .

نقاط دیدنی :
منطقه امیر آباد در فاصله 2 کیلومتری روستا دارای تپه های شنی و پوشش گیاهای غنی از درختچه های گز و تاق و نخلهای زیبا می باشد که مناظر بسیار زیبایی را پدید آورده است .
روستای فرحزاد در شمال روستای مصر دارای نخلستانهای زیبا می باشد که توسط شنهای روان محصور گشته است .
نیزار مصر در 6 کیلومتری شرق مصر  قرار دارد که در اثر آب چشمه ای زیبا پدید آمده است . این نیزار دارای نیهای بلند می باشد که ارتفاع بعضی از آنها به 4 متر می رسد . چشمه این نیزار آبشخور حیوانات منطقه می باشد .
از دیگر نقاط دیدنی این منطقه می توان به دریاچه نمک خور و كوير طبقه واقع در 50 کیلومتری جاده خور -طبس , روستای گرمه , روستای محمدآباد کوره گز , روستای عروسان  , روستاي فرحزاد ، جاده کاروان گذر عروسان-بیدستان، جاده آف رود ابراهيم زهرا، ريگ كله و کویر مركزي اشاره کرد .

از ديدنيهاي اطراف اين روستا ميتوان به چال سلكنون، نيزار مصر، درياچه نمك سلكنون، تخت عباسي، تخت عروس و رملهاي ماسه اي اطراف روستا اشاره كرد .
راه های ورود به منطقه :

مسیر اول مسیر جاده خاکی جندق به روستای مصر به طول 45 کیلومتر می باشد
مسیر دوم مسیر جاده خاکی - آسفالته در 15 کیلومتری غرب شهرستان خور به طول 35 کیلومتر تا روستای مصر است .

برچسب‌ها: روستاشناسی

برچسب‌ها: جامعه شناسی روستایی

روستا چيست؟

”ده“ (يا ”قريه“) به معني سرزمين است. از نظر تقسيمات كشوري, ”ده“ (يا ”روستا“ ويا ”آبادي“) در ايران, كوچكترين واحد سكونتي و اجتماعي-سياسي است. كشور به چندين استان (داراي استاندار), هر استان به چند شهرستان (داراي فرماندار), و هر شهرستان به چند بخش (داراي بخش‌دار), و هر بخش به چند شهر (داراي شهردار) و روستا (داراي كدخدا) تقسيم مي‌شود. البته به مجموعه‌اي از چندين ده هم دهستان گفته مي‌شود كه مسؤول آن دهيار ناميده مي‌شود.

مطابق سرشماري‌هايي كه در كشور انجام مي‌شود, به نقاطي كه كمتر از 5000 نفر جمعيت داشته باشند روستا, و به نقاط بيش از 5000 نفر شهر گفته مي‌شود. البته استثنائاتي نيز (عليرغم ملاك مذكور) وجود دارد. مردم روستا, از طريق كشاورزي امرار معاش مي‌كنند به همين جهت بعدها, در تعريف روستا, شغل كشاورزي نيز به عنوان اساس كار روستاييان اضافه گرديد. البته تعاريف ديگري نيز از روستا (يا ده) در كشور وجود دارد كه از مجموع آن‌ها مي‌توان اين تعريف را ارايه نمود:

(بقیه در ادامه مطلب)

برچسب‌ها: روستا شناسی
ادامه مطلب

برچسب‌ها: معرفی کتاب
ادامه مطلب

گزیده ای از کتاب جواد صفی نژاد با عنوان بنه

بنه عبارت بود از یک واحد مستقل زراعی که عده ای دهقان با سمت های مشخص اجتماعی بر اساس تقسیم کاری که مبتنی بر امتیازات اقتصادی و منزلت های اجتماعی بود در یک یا چند قطعه زمین مشخص با مقدار آب و نیروی شخم (گاو کار) معینی به وسیله تعدادی ابزار کار متعلق به بنه به مدت یک سال زراعی در یک آبادی به کشت و رزع می پرداختند.

(بقیه در ادامه مطلب)

برچسب‌ها: بنه
ادامه مطلب

برگرفته از کتاب سیه چادرها

روز قبل از تحويل سال با آرد و روغن و خرما، حلواي مخصوصي تهيه كرده و به

عنوان آخرين روز سال براي مردگان خيرات مي كنند و اين روز را "عرفه" گويند.

معمولا شب عيد سعي مي كنند شام مرتب و مفصلي نظير پلو مرغ يا بره پلو

داشته باشند. قبل از تحويل سال مقداري حنا خيسانده و آخر شب كه بچه ها

در خواب هستند به دست آنها مي مالند، صبح كه بيدار شدند متوجه رنگين

شدن كف دست خود مي شوند. صبح روز عيد زودتر از هميشه بيدار شده،

بعضي كه توانسته اند لباس نو تهيه كنند مي پوشند.تعویض و تجدید لباس

مخصوص بچه هاست. مراسم سلام عيد قبل از ظهر شروع مي شود. اولين

بار به منزل کلانتر یا خان طايفه مي روند. معمولا بره يا بزغاله يا جاجيم به

عنوان عيدي تهيه كرده، دسته جمعي به حضور بزرگان ايل مي روند. خوانين

مي دانند كه حدود 200 _ 300 نفر بايد به ديدنشان بيايند، از قبل خود را

آماده مي نمایند.

(بقیه در ادامه مطلب)

برچسب‌ها: قشقایی
ادامه مطلب

دشواری تهیه ی سوخت زمستانی طی دهه های گذشته  را مرحوم راجی چنین به طنز کشیده است.

ملک کوهستان عجب ملک بد و ناقابل است !           دل به وی کی مایل است

کار سهل است آن چه مایحتاج منزل است                کار پشکل مشکل است!

گر کلم نبوَد ،پیازک می توان در آش ریخت             جای مرجو ماش ریخت

دانی از بهر چه غم،اندوه و ماتم در دل است؟          کار پشکل مشکل است!

یک زنی گفتا زنی را :ای دَدا                               هیمه دارِنّی شما؟

آن فقیر بینوا                                                   گفت:سِر دارمی اَما

اما کار ما نامجمل است                                     کار پشکل مشکل است!

گُرز و شیرتون و تَلِه ،پرگشت هیمالان ما              پستو وایوان ما

لیک آنچه بیش از وی پای ما را درگل است            کار پشکل مشکل است!

میتوان نسیه گرفتن  پنبه تا فصل بهار                   اُرنِه مَردَک ،بار ،بار

بهر اخراجات دیگر ،وجه گر ناقابل است                کار پشکل مشکل است!

در گذر باشد به دنیا بر همه امر معاش                   گر پِلا باشد گر آش

گه ز شورک ،گه پیازک گه هویج و چنگُل است       کار پشکل مشکل است!

گفت فرزندی به مادر،نیست میلم در سفر!               گفت مادر :کای پسر

این سخن را می نگوید هر کسی کو عاقل است        کار پشکل مشکل است!

گر نباشد کشک و سج ،امساک کردن میتوان          گه از این و گه از آن

سهل باشد آش گر بی زردچوبه،فلفل است               کار پشکل مشکل است!

یک زنی از شوهر خود داشتی هردم گَلِه                هست بی عار و دَلِه

زان که او از جمع اسباب زمستان کاهل است          کار پشکل مشکل است!

گوشتی گر کم بود دارمی پنیر                              چشم دلمان هست سیر

ان چه از  وی درد و غم،اندوه و ماتم در دل است     کار پشکل مشکل است!

یک زن پیری شکایت داشت از سرمای خویش          با دل با سینه ریش

در زمستان سینه ام تنگ است و کارم کُلکُل است     کار پشکل مشکل است!

نه تَلی دارمی نه مَرجی دارمی نه لوبیا                  رس خایا داد ما

آب باریکی از اینها از برایم حاصل است               کار پشکل مشکل است!

((راجیا)) از این لغت اشعارها دیگر مگو             راه باطل را مجو

این سخن را می نگوید هرکسی کو عاقل است      کار پشکل مشکل است!

این حکایت،بهر تفریح و دماغ مردمان                کردم انشاء و بیان

گرنه کی نفعی برای عاقل است                         کار پشکل مشکل است
برچسب‌ها: طالقان

 

ابیانه روستایی در ۴۰ کیلومتری شمال غربی نطنز، در دامنه کوه کرکس است. این روستا به اعتبار معماری بومی و بناهای تاریخی پرتنوعش از روستاهای استثنایی ایران است. ابیانه نقطه‌‏ای خوش منظره و خوش آب و هوا و دارای موقعیت طبیعی مساعدی است.

(بقیه در ادامه مطلب)

برچسب‌ها: روستا
ادامه مطلب

سید محمود علایی طالقانی (۱۳ اسفند ۱۲۸۹ - ۱۹ شهریور ۱۳۵۸) روحانی شیعه، سیاست‌مدار از فعالین نهضت ملی شدن نفت و نهضت مقاومت ملی، از بنیانگذاران جبهه ملی دوم، از بنیانگذاران نهضت آزادی ایران، عضو مجلس خبرگان قانون اساسی و نخستین امام جمعه تهران پس از انقلاب ۵۷ بود.

وی در ۱۳ اسفند ۱۲۸۹ خورشیدی (برابر با روز یکشنبه ۴ ربیع الاول ۱۳۲۹ قمری) در خانواده‌ای اهل علم و دارای روحیات انقلابی در روستای گلیرد طالقان دیده به جهان گشود، پدرش ابوالحسن علایی طالقانی نخستین استاد وی بود. در اسفند سال ۱۳۱۶ با بتول اعلایی فرد ازدواج می‌کند.

 

برچسب‌ها: طالقان

1ـ افزايش بهره‌وري عوامل و منابع توليد در بخش كشاورزي با تأكيد بر تجهيز و توسعه منابع انساني:

توانمندسازي فردي و تعاوني‌هاي بهره‌برداران و توليدكنندگان بخش كشاورزي

ارائه خدمات زيربنايي به كشاورزان براي توسعه اراضي كشاورزي (از قبيل تجهيز و نوسازي اراضي، يكپارچه‌سازي اراضي)

انجام مطالعات و تدوين الگوي كشت و مشخص نمودن اولويت‌ها براي اجراي برنامه‌هاي زراعي، باغي و دامي

ايجاد و توسعه فن‌آوري‌هاي نوين (نظير بيوتكنولوژي و مهندسي ژنتيك) در توليد و فرآوري محصولات كشاورزي با رعايت ملاحظات زيست محيطي

تعيين و ترويج الگوي توليد (كشت) متناسب با مزيت‌هاي نسبي مناطق اكولوژيك كشاورزي (AgroEcological Zone)

ايجاد وگسترش پايگاه داده‌هاي آماري و توسعه زيرساخت‌هاي لازم براي انتقال اطلاعات به كشاورزان

توسعه تحقيقات كاربردي در امر كاهش ضايعات در توليد و فرآوري محصولات كشاورزي و ترويج انتقال آن به كشاورزان

(به ادامه متن در ادامه مطلب توجه فرمایید)

برچسب‌ها: توسعه پایدار
ادامه مطلب

نگرش کلی

خانواده در جامعه روستایی ایران نه فقط محل انس و الفت زناشویی ، کانون پرورش کودک و مرکز انتقال بسیاری از میراث‌های فرهنگی ، ارزشها ، هنجارهای اجتماعی و عادات و رسوم و سنت‌های روستایی است، بلکه در عین حال یک نهاد اقتصادی به شمار می‌رود که بخش عمده‌ای از نیازمندیهای اساسی زندگی خانواده را از طریق تولید تامین می‌کند.

در واقع گروه کار و گروه خانوادگی در هم ادغام می‌شوند و اجتماع متشکل و به هم پیوسته‌ای را بوجود می‌آورند که اعضای آن به منظور تامین معاش خانواده فعالیت اقتصادی مشترکی دارند و همگی در ادامه حیات خانواده سهیم‌اند. خانواده روستایی هسته اصلی جامعه روستایی را تشکیل می‌دهد. به نظر می‌رسد که طبیعت خانواده‌های روستایی ، مهمترین عامل تشکیل دهنده خصیصه بارز گروههای روستایی به عنوان پدیده اجتماعی است و این امر تصویر کلی گروه‌های روستایی سراسر دنیا را به دست می‌آورد.

برچسب‌ها: روستا
ادامه مطلب